لطیفه ای دیگر از قصیدۀ آذری اسفراینی

لطیفه ای دیگر از قصیدۀ آذری اسفراینی

رضا بیات


به هر رهی که روی، پیشوای راه علی‌ست

به علم و حلم و شجاعت، به فضل و زُهد و سخا

 

به صبر، همبَر ایّوب و یوسف و یعقوب

به فقر و حلم چو هارون، به قدر چون موسی

 

به ذکر چون زکریّا، به فکر چون لقمان

به جاه همچو سلیمان، به فیض چون عیسی

 

که را بود خُسُری همچو احمد مرسل

و یا ز خلق که را زوجه‌ایست چون زهرا

 

کراست از همگان همچو شبّر و شُبَّیر؟

دو کان جوهر و دو نقد لؤلؤی لالا

 

دو عقل نفس و دو عرش و دو کرسی و دو فلک

دو آفتاب و دو ماه و دو فَرقَدان، دو سُها

 

ز نسل کیست چو زین‌العباد فرزندی؟

که اوست دوّم اولاد یعنی آل عبا

 

محیط علم و عمل همچو باقر و صادق

سپهر عزّ و شرف چون امام دین، موسی

 

ز ابتدای جهان تاکنون طلوع نکرد

ز آسمان ولایت ستاره‌ای چو رضا

 

کراست همچو محمّدتقی، ابوجعفر؟

کجاست همچو علیّ نقی سپهر دعا؟

 

کراست چون حسن عسکری و چون مهدی؟

که شد ولایتِ او چون تخلّص شعرا

 

شاعر در برشمردن نام امامان، امام زمان(ع) را به تخلص شاعران تشبیه کرده که در آخرین بیت می‌آید و نام صاحب اثر است.

اگر مجموعۀ معصومان(ع) را ذیل پیامبر(ص) تعریف کنیم، این حدیث پیامبر(ص) به یاد می‌آید که «مهدی هم‌نام و هم‌کنیۀ من و شبیه‌ترین مردمان به من است» (کمال‌الدین، ج1، ص287). همچنین اگر امامان را زیرمجموعۀ امیرالمؤمنین(ع) بدانیم، باز می‌بینیم که مهدی(ع) شبیه‌ترین آنان به امیرالمؤمنین(ع) است که عدالت‌گستر است و پیروز و شکست‌ناپذیر و مشخصاتش فرابشری است. در هر دو حال، تشبیه امام زمان(ع) به تخلص، یعنی نام پیامبر(ص) یا امیرالمؤمنین(ع) بسیار هوشمندانه و لطیف است.


مطلب مرتبط: ظرافتی در شعر آذری اسفراینی

Print
439 Rate this article:
No rating

Leave a comment

Name:
Email:
Comment:
Add comment

ادبیات

معارف

دیگر علوم انسانی

ارتباط با ما


نشانی:تهران,میدان انقلاب، ابتدای خیابان آزادی، کوچه جنتی (مترو)، کوچه فرسار، پلاک2، طبقه2
تلفن و تلگرام مسوول ثبت نام کارگاه ها: 110 1398 0920

Bayat.Dr@gmail.com :مدیر سایت

همکاری با ما


هر بزرگواری که تخصصی مرتبط با علوم انسانی شیعی داشته باشد (دانشجوی ارشد به بالا)، پس از مصاحبه‌ای کوتاه می‌تواند نوشته‌هایش را در این سایت منتشر کند و به شرط پرکاری صفحه‌ای شخصی در سایت داشته باشد.

هدف و روش ما


ما هر گونه تعصب و پیش داوری را مانع کار علمی می‌دانیم. نام‌ها و عناوین و نیز اقوال مشهور راه را بر نقد و مطالعۀ علمی ما نمی‌بندد.

ما بهترین راه دفاع از عقیده را کار دقیق و درست علمی می‌دانیم.

دربارۀ ما


گروهی دانشجویی هستیم که دربارۀ ادبیات و فرهنگ شیعی تحقیق می‌کنیم. دامنۀ تحقیق ما تمام علومی است که به نحوی می‌تواند به ادبیات و فرهنگ شیعی کمک کند؛ علومی مثل قرآن و حدیث، تاریخ، کلام، عرفان، فلسفه، هنر و ...

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به به سایت سلیس می باشد.

طراحی شده توسط DnnTeam.com