شاه عباس صفوی

شاه عباس صفوی

رضا بیات

امروز سالگرد درگذشت شاه عباس است. مشهور است که صفویان به شعر و شاعری بها نمی‌دادند و به همین علت شاعران طراز اول از ایران به هند مهاجرت کردند. اما جالب است که بر خلاف این قول مشهور، در تاریخ  عالم آرای عباسی حکایتی نقل شده که هم بزرگ‌ترین صلۀ تاریخ ادبیات را نقل می‌کند و هم طبع لطیف و نکته‌سنج شاه عباس را نشان می‌دهد. شاه عباس، شاعری را به وزنش طلا می‌دهد و دیگری را به وزنش پهن!

ديگرى از سوانح اين سال [353] آن‌كه شاعر شيرين كلام مولانا شأنى ... چند بيت مثنوى در مدح و منقبت حضرت ولايت پناه در سلك نظم درآورده به خدمت اشرف مي‌گذرانيد. چون بدين بيت رسيد كه:

 

اگر دشمن كشد ساغر و گر دوست

به طاق ابروى مردانه اوست‏

 

مزاج مقدس را عجب كيفيتى طارى شده اين طرز مداحى و اين مضمون در ميزان طبع وقاد بغايت سنجيده و پسنديده افتاد. همت بحر‌خاصيت دربارۀ مولانا بتموج درآمده امر فرمودند كه زر بسيار در يك كفه ترازو ريخته در كفه ديگر مولانا را به وزن درآورده آن نقود وافره را به صلۀ اين شعر به او عطا فرمودند. شعراى عصر را موجب اميدوارى گشته همگى بدين مضمون مترنم بوده زبان به مدح و ثناى شهريار جهان گشودند.

 

شاعر كه به خاك ره برابر شده بود

برداشتى و به زر برابر كردى‏

 

اما چون طبقۀ شعرا سرآمد ارباب حقد و حسدند، از اين عطيۀ والا كينۀ مولانا در دل گرفته، مدت‌ها اين حكايت زبانزد انجمن‌آرايان محافل نفاق بود ...

مولانا عجزى تبريزى كه مرد قوى‌جثۀ بلند‌قامه بود و در شيوه غزل خود را بى‏ بدل مي‌شمرد، ... روزى در محوطۀ طويلۀ قزوين در اثناى حكايات، بى‏تقريبى مناسب، حرف با زر كشيدن مولانا شانى‏ به ميان آورده، گستاخانه گفت كه چرا اين‌گونه التفاتى شامل حال من نمي‌گردد؟

حضرت اعلى شاهى ظل اللهى از روى مطايبه فرمودند كه چون در طويله واقعيم، اگر صلاح باشد شما را به سرگين بكشيم!

فرياد از نهاد حاضران بزم اقدس برآمده موجب انبساط خاطرها گشت. شعراى سخن‌ساز و ظرفاى نكته‌پرداز شاخ و برگى بر آن افزوده نقل انجمن‌ها ساختند و مولانا شانى را گذاشته به او پرداختند.

 

تاريخ عالم ‏آراى عباسى، ج‏2، ص: 516

Print
192 Rate this article:
5/0

Leave a comment

Name:
Email:
Comment:
Add comment

ادبیات

معارف

دیگر علوم انسانی

ارتباط با ما


نشانی:تهران,میدان انقلاب، ابتدای خیابان آزادی، کوچه جنتی (مترو)، کوچه فرسار، پلاک2، طبقه2
تلفن و تلگرام مسوول ثبت نام کارگاه ها: 110 1398 0920

Bayat.Dr@gmail.com :مدیر سایت

همکاری با ما


هر بزرگواری که تخصصی مرتبط با علوم انسانی شیعی داشته باشد (دانشجوی ارشد به بالا)، پس از مصاحبه‌ای کوتاه می‌تواند نوشته‌هایش را در این سایت منتشر کند و به شرط پرکاری صفحه‌ای شخصی در سایت داشته باشد.

هدف و روش ما


ما هر گونه تعصب و پیش داوری را مانع کار علمی می‌دانیم. نام‌ها و عناوین و نیز اقوال مشهور راه را بر نقد و مطالعۀ علمی ما نمی‌بندد.

ما بهترین راه دفاع از عقیده را کار دقیق و درست علمی می‌دانیم.

دربارۀ ما


گروهی دانشجویی هستیم که دربارۀ ادبیات و فرهنگ شیعی تحقیق می‌کنیم. دامنۀ تحقیق ما تمام علومی است که به نحوی می‌تواند به ادبیات و فرهنگ شیعی کمک کند؛ علومی مثل قرآن و حدیث، تاریخ، کلام، عرفان، فلسفه، هنر و ...

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به به سایت سلیس می باشد.

طراحی شده توسط DnnTeam.com