زندگی سیدرضا حسینی معروف به «سعدی زمان»

زندگی سیدرضا حسینی معروف به «سعدی زمان»

نصیر میرجانی


مرحوم سیدرضا حسینی معروف به «سعدی زمان» در سال 1289 ش. در تبریز و محلة منجم به دنیا آمد و پس از تکمیل تحصیلات مقدماتی و کسب علم در محضر استادان زمان، در شمار فضلای سرشناس قرار گرفت. وی علاوه بر مهارت در ادبیات فارسی‌، ترکی و عربی، با تحصیل علوم مرسوم، توانست در کلام، منطق، تاریخ، حدیث، فقه، تفسیر قرآن و حقوق و عرفان، اطلاعات وسیعی به دست آورد.
وی از ابتدای تحصیل، ذوق شاعری خود را شناخت و از چهارده سالگی شعر گفت. هنوز جوان بود که نامش بر سر زبان‏ها افتاد و به جهت خلوص نیت و دلبستگی شدیدی که به خاندان عصمت و طهارت داشت، مورد توجه عاشقان اهل‌بیت علیهم‌السلام قرار گرفت.
رحیم نیکبخت میرکوهی معتقد است که ویژگی اصلی شعر حسینی «مستندسرایی» است. ایشان قبل از آنکه یک شاعر باشد، یک ناظم‌الاخبار بود؛ یعنی به مآخذ، منابع و مقاتل آشنایی کامل داشت و این اطلاعات در شعرش جلوه‌گر بود.

نگاه وی تاثیر مهمی بر غنای محتوایی ادبیات مرثیة آذربایجان گذاشت و توجه دیگران را به نقل مستند و معتبر از روایات افزایش داد.

در اشعارش آرایه‌هایی چون لف و نشر، تلمیح، تناسب و جناس فراوانند.
در نوحه‌های وی مفاهیم حماسی کربلا با مباحث عاطفی و زبانی ساده و تصویری سوزنده بیان شده‌اند. صلابت و قدرت شعر، آشنایی به فن شعرگویی، احاطة کامل به غزل، روایت بی‌نظیر و نقل‌گویی وی باعث شده تا اشعار و نوحه‌هایش جانگداز، تاثیرگذار، دلنشین و ملکوتی باشند. یکی از آن‌ها شعری در وصف حضرت عباس علیه‌السلام و زندگی و رشادت‌های آن بزرگ‌مرد بوده که به زبان ترکی در هزار بیت سروده است.

آثار وی:

  1.  کنز الحسینی: این کتاب دو جلدی، نخستین اثر وی است. شهرت وی پس از چاپ این مجموعه بود.
  2.  چهارده معصوم حسینی: در این اثر زندگانی ائمة اطهار علیهم‌السلام با استناد به کتب معتبر روایی و به نقل از منابع اهل تسنن و تشیع به نظم در‌آمده است. از لحاظ جامعیت موضوع و همچنین مستند‌بودن و سوزناکی اشعار، یکی از مهم‌ترین کتب نوحه و مرجع در ادبیات مرثیة آذربایجان به‌شمار می‌رود.
  3.  لمعات حسینی: شامل اشعار فارسی و ترکی است. عمدة اشعار این مجموعه، تضمین‌های وی از شاعرانی همچون سعدی، جامی، وصال شیرازی و... است.
  4.  نجوم درخشان (دو جلد): به منقبت امامان و بیشتر از همه، به ماجراهای امام حسین علیه‌السلام در راه کربلا و خود کربلا می‌پردازد.
  5.  آثار الحسینی: این کتاب را در اواخر عمرش و در دو جلد تدوین کرد.
  6. بهار بی خزان: شامل نوحه‌های حسینی است.
  7.  بهترین اشعار در مناقب آل اطهار علیهم‌السلام: در این اثر که امروزه بسیار نادر و کمیاب بوده، برگزیده‌ای از اشعار شاعران آذربایجان و خود شاعر در سوگ حضرت سید‌الشهداء علیه‌السلام است.

سرانجام پس از سال‌ها تحمل بیماری، شامگاه روز یکشنبه پانزدهم تیرماه 1365 (28 شوال 1406 ق) در تهران درگذشت و در حرم حضرت عبدالعظیم حسنی دفن شد.

 

مرحوم حسینی مدح کسی را نگفت و تنها در رثای سالار شهیدان و اهل‌بیت علیهم‌السلام شعر و نوحه سرود:

نه بهر پول به هر پست فطرتی مدّاح         

نه در حضور کسی، خاک آستانم من


بر آن سرم که نباشم رهین منّت خلق      

بر آنچه دوست رضا شد، رضا بر آنم من


به دل محبّت سلطان دین علی دارم         

غلام شاه جهان، سعدی زمانم من
 

در ادامه قصیده‌ای از ایشان را در مدح امام رضا علیه‌السلام با یکدیگر می‌خوانیم:
امروز جشن در همه ارض و سما به‌پاست        

میلاد ذی‌سعادت سلطان دین رضاست

 

از نجم آفتاب ندیده کسی ولی          

از نجمه آفتاب در این روز بر ملاست

 

بین ائمه رأفت او دارد اشتهار            

آیینة صفات خداوند و حق‌نماست

 

شمس ولایتند ائمه یکان‌یکان           

هر یک به چرخ علم و حکم نیّر هداست

 

شمس‌الشّموس سر زده از مشرق شرف     

شمس فلک به خجلت و در پردة خفاست

 

خواهی چو عکس عرش الهی به روی فرش

بر طوس رو که آینة عرش کبریاست

 

قربان قبر پاک تو یا ثامن‌الحجج              

من پرّ کاه و شوق وصال تو کهرباست

Print
39 Rate this article:
No rating

Leave a comment

Name:
Email:
Comment:
Add comment

ادبیات

معارف

دیگر علوم انسانی

ارتباط با ما


نشانی:تهران,میدان انقلاب، ابتدای خیابان آزادی، کوچه جنتی (مترو)، کوچه فرسار، پلاک2، طبقه2
تلفن و تلگرام مسوول ثبت نام کارگاه ها: 110 1398 0920

Bayat.Dr@gmail.com :مدیر سایت

همکاری با ما


هر بزرگواری که تخصصی مرتبط با علوم انسانی شیعی داشته باشد (دانشجوی ارشد به بالا)، پس از مصاحبه‌ای کوتاه می‌تواند نوشته‌هایش را در این سایت منتشر کند و به شرط پرکاری صفحه‌ای شخصی در سایت داشته باشد.

هدف و روش ما


ما هر گونه تعصب و پیش داوری را مانع کار علمی می‌دانیم. نام‌ها و عناوین و نیز اقوال مشهور راه را بر نقد و مطالعۀ علمی ما نمی‌بندد.

ما بهترین راه دفاع از عقیده را کار دقیق و درست علمی می‌دانیم.

دربارۀ ما


گروهی دانشجویی هستیم که دربارۀ ادبیات و فرهنگ شیعی تحقیق می‌کنیم. دامنۀ تحقیق ما تمام علومی است که به نحوی می‌تواند به ادبیات و فرهنگ شیعی کمک کند؛ علومی مثل قرآن و حدیث، تاریخ، کلام، عرفان، فلسفه، هنر و ...

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به به سایت سلیس می باشد.

طراحی شده توسط DnnTeam.com