فخرالدین عراقی

فخرالدین عراقی

مهدی قصری

شیخ فخرالدین ابراهیم عراقی (610-688 ق) شاعر و صوفی مشهور قرن هفتم هجری است. طریقۀ عرفانی او بر سه پایه استوار است: وحدت وجود ابن‌عربی، عرفان عاشقانۀ احمد غزالی و جمال‌پرستی. از آثار او به‌جز دیوان اشعار، باید به منظومۀ ده‌نامه(عشاق‌نامه) و رسالۀ لمعات اشاره کرد. ده‌نامه منظومه‌ای است در تبیین عشق عرفانی که ضمن آن حکایاتی از شاهدبازی صوفیان پیشین نقل کرده و لمعات رساله‌ای است که در آن به تبیین وحدت وجود با تکیه بر اصطلاحات مکتب غزالی پرداخته است. عراقی لمعات را در خانقاه صدرالدین قونوی (جانشین و پسرخواندۀ ابن‌عربی) تالیف کرده. صدرالدین دربارۀ این رساله می‌گوید: «فخرالدین عراقی سرّ سخن مردان آشکار کردی و لمعات به حقیقت لبّ فصوص است.» 

عراقی چهار قصیده و یک غزل در مدح پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم سروده است. در این اشعار او پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم را در دو وجه توصیف و ستایش کرده است. وجه اول، همان وجهۀ مذهبی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم است؛ یعنی اوصافی که به حوزۀ شریعت مربوط می‌شود. مثل اشاره به فضایل قرآنی یا روایی حضرت، تلمیح به وقایع زندگی ایشان و مانند آن. اما در وجه عرفانی، وجهۀ صوفیانۀ وجود حضرت مدنظر است که با توجه به مشرب عرفانی عراقی، توصیفات این بخش بیشتر مربوط به مبحث حقیقت محمدیه در عرفان ابن‌عربی است

ابیات زیر از قصیده‌ای است که وجهۀ عرفانی وجود پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم را مدنظر دارد:

«نورم که از ظهور من اشیا ظهور یافت

ظاهرتر است هر نفس انوار اظهرم

اوصاف لایزال ز من آشکار شد

بنگر به من که آینۀ ذات انورم 

روشن‌تر از وجود شود ظلمت عدم

از روی لطف اگر به جهان بازبنگرم

هر نور کآشکار شد از مشرق وجود

عین من است جمله و زان نیز برترم

چون بنگرم در آینه عکس جمال خویش

گردد همه جهان به حقیقت مصوّرم

خورشید آسمان ظهورم، عجب مدار

ذرات کائنات اگر گشت مظهرم

بر من تمام گشت نبوت که خاتمم

وز من کمال یافت ولایت که سرورم»

 

Print
1118 Rate this article:
No rating

Leave a comment

Name:
Email:
Comment:
Add comment

ادبیات

معارف

دیگر علوم انسانی

ارتباط با ما


نشانی:تهران,میدان انقلاب، ابتدای خیابان آزادی، کوچه جنتی (مترو)، کوچه فرسار، پلاک2، طبقه2
تلفن و تلگرام مسوول ثبت نام کارگاه ها: 110 1398 0920

Bayat.Dr@gmail.com :مدیر سایت

همکاری با ما


هر بزرگواری که تخصصی مرتبط با علوم انسانی شیعی داشته باشد (دانشجوی ارشد به بالا)، پس از مصاحبه‌ای کوتاه می‌تواند نوشته‌هایش را در این سایت منتشر کند و به شرط پرکاری صفحه‌ای شخصی در سایت داشته باشد.

هدف و روش ما


ما هر گونه تعصب و پیش داوری را مانع کار علمی می‌دانیم. نام‌ها و عناوین و نیز اقوال مشهور راه را بر نقد و مطالعۀ علمی ما نمی‌بندد.

ما بهترین راه دفاع از عقیده را کار دقیق و درست علمی می‌دانیم.

دربارۀ ما


گروهی دانشجویی هستیم که دربارۀ ادبیات و فرهنگ شیعی تحقیق می‌کنیم. دامنۀ تحقیق ما تمام علومی است که به نحوی می‌تواند به ادبیات و فرهنگ شیعی کمک کند؛ علومی مثل قرآن و حدیث، تاریخ، کلام، عرفان، فلسفه، هنر و ...

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به به سایت سلیس می باشد.

طراحی شده توسط DnnTeam.com